Winkelwagen

Now Age


Deze tekst vonden wij op het internet en willen wij graag met jullie delen omdat we vinden dat de schrijver Niek de Moor
op een hele mooie manier verwoord hoe we ook (anders) tegen dingen aan kunnen kijken.
Niek heeft ons toestemming verleend het op deze site te gebruiken , het orgineel is terug te vinden via deze link




Now-age
Nowage?????? Wat is dit nu in hemelsnaam? En wat heeft het te maken met een aquarium? Tja. Helemaal niets dus. Now-age is een term die me te binnen schoot toen ik moest denken aan New-age. Ik heb helemaal niets met New-age en als tegenhanger hiervan heb ik Now-age verzonnen. Wat houdt het in? Helemaal niets ! En dan vind ik juist het mooie ervan. Want ik heb wel iets met dat 'niets.' Het fascineert me omdat het 'niets' zich niet laat omschrijven; je kunt je er wel een voorstelling van maken (stil, leeg, etc.) maar dat is het natuurlijk niet. Het blijft 'niets.' Zelfs het woordje 'niets' doet niet meer ter zake. Het woordje 'Now' verwijst naar 'Nu' en dit 'Nu' vind ik boeiend. Now-age betekent eigenlijk: 'in het NU zijn.' En wat dat weer betekent? Daar gaat deze pagina over. Het gaat over een zoektocht naar werkelijkheid. Wat is waar? en wat is niet waar? Oftewel: To be or not to be. That's the question.


In het Nu zijn. Een wandeling door het bos
Als ik door een bos loop, en dat doe ik gelukkig nog regelmatig; dan merk ik altijd dat het me even moeite kost om tot rust te komen; om stil te worden. De gedachten van gisteren, de gedachten over morgen.... ze razen dan nog allemaal door mijn hoofd. Het is alsof het even tijd nodig heeft voordat ik het bos pas echt begin te ervaren. De bomen, ik zie ze wel, de vogels; ik hoor wel iets..... maar de mentale geluiden, de gedachten, overheersen nog. Eigenlijk loop ik dan meer te dromen (over gisteren en morgen) dan dat ik daadwerkelijk met mijn volle bewustzijn in het bos aanwezig ben. Dit moet toch herkenbaar klinken, niet? Of is het altijd stil in uw hoofd?
Na een half uurtje lopen begint het wat stiller in mijn hoofd te worden. Ik merk dat ik dan meer ga ervaren van de omgeving. Ik zie meer, ik hoor meer en mijn reukvermogen neemt toe. Wonderbaarlijk nietwaar? De gedachten raken meer op de achtergrond, zijn niet meer zo gericht op verleden en toekomst maar spitsen zich nu meer toe naar wat ik in het bos allemaal ervaar. Gedachten bijvoorbeeld over wat voor soort vogel ik hoor, of gedachten over de mooie kleur van een stukje heide. Maar ook gedachten als: "Wat zou het mooi zijn als ik nu een Ree zag lopen" of "Jammer dat ik nu net geen eekhoorn zie, nu ik mijn fototoestel bij heb." Op zich is er niets mis mee, dat die gedachten er zijn maar toch ervaar ik ze als een soort stoorzender. Het moet in mijn ogen (en in de optiek van de Verlichtingsdenkers) dan ook heel goed mogelijk zijn om zonder gedachten in dat bos (of waar dan ook) te lopen; waardoor dat bos ineens misschien wel op een totaal andere manier ervaren kan worden. Op een veel intensere wijze, zonder alle nukken, verlangens en angsten die zich ontvouwen in mijn gedachten. Die gedachten zie ik dan ook nogal eens als stoorzenders.

Gedachten: stoorzenders
Maar gedachten zijn toch ook nodig? Juist, inderdaad maar ze zijn alleen nodig als ze nodig zijn. Snapt U? Als ik bezig ben om mijn vissen te voeren dan is het handig dat ik weet hoeveel ik ongeveer moet voeren, en wat ik voor de laatste keer gevoerd heb maar wanneer ik gewoon in het bos loop dan wil ik ook alleen in dat bos zijn en wil ik even niet denken aan het feit dat de vakantie straks over is, en ik weer moet gaan werken of aan de afwas die thuis nog gedaan moet worden. Die gedachten zijn op dat moment een behoorlijke stoorzender, die ieder genieten in het NU in de kiem smoren. Ik wil dan ook geen slaaf van mijn gedachten zijn. Ik wil erover kunnen beschikken indien nodig en ze achterwege kunnen laten indien niet nodig. Dus niet de gedachten de baas over mij (en mijn handelen) maar ik de baas over hen. 


Gedachten: Niet in het Nu maar liever ergens anders
Die gedachten gaan ook nooit over Nu; sterker nog. Volgens mij kunnen er in het Nu helemaal geen gedachten zijn! Een gedachte is altijd als een soort foto achteraf, als een plaatje in je hoofd met een herinnering erop. Zodra ik zeg: 'Nu' is het daarmee direct al weer veleden tijd. Ik zit nu te typen maar wat is er NU! ... NU! ... NU! ... NU! ... NU! In ieder geval geen gedachten. Dit moet vast een bekend gevoel voor U zijn. Kent u dat niet, dat je zo volledig door iets in beslag wordt genomen, dat er even geen gedachten zijn? Sommige mensen verklaren dat ze zoiets ervaren hebben toen ze een bijna-ongeluk hadden. Zo'n moment waarop alles even lijkt stil te staan of dat je juist het gevoel hebt dat je heel even erg intensief leeft. Ik heb ooit een documentaire gezien waarin een autocoureur vertelde dat hij tijdens een race vaak het gevoel krijgt te verdwijnen; het gevoel dat hij totaal een wordt met de auto en het circuit. Dit zijn voorbeelden waarbij mensen ineens echt in het Nu leven; zonder gedachten, of in ieder geval hoogstens gedachten op de verre achtergrond. En gelukkig maar dat autocoureurs dit kunnen ervaren want je moet er toch niet aan denken wat er zou gebeuren als Michael Schumacher in het heetst van de strijd zich gaat afvragen hoe hij zijn belastingaangifte dit jaar zal gaan regelen. De coureur in de documentaire vertelde overigens ook dat juist dit gevoel van eenheid voor hem de reden was dat hij zo graag racete; het was een verslaving geworden.
Blijvend in het nu. Mogelijk?
De vraag is nu: is het mogelijk om niet slechts tijdelijk (zoals in bovenstaande voorbeelden) maar continu in het Nu te zijn? In een staat waarin je niet langer gedomineerd wordt door je eigen angsten en verlangens (zijn ook gedachten)? Dit zou niet alleen voor u mooi zijn maar u bent dan zeker ook een aanwinst voor de mensen in uw omgeving. Immers, u hoeft uzelf niet meer psychologisch te verdedigen (om uw zelfbeeld te behouden), u bent vanzelfsprekend niet meer jaloers; immers jaloezie is ook angst. En U bent dan in staat om werkelijk van uw medemens te houden omdat u er ook niet bang meer voor bent. Goeiedag, dat is nogal wat! Een nobelwaardig streven, lijkt me toch. Maar het vergt natuurlijk wel het nodige zelfonderzoek, doorzettingsvermogen en vooral een wil om jezelf beter te leren kennen (en daarmee je medemens.)


Zelfonderzoek, welk instrument gebruik je?
Voor ieder onderzoek, dus ook zelfonderzoek heb je een bepaald instrument nodig. Een bioloog gebruikt bijvoorbeeld een microscoop om de details van een bepaald object beter te kunnen bestuderen. Maar bij zelfonderzoek, wat is dan ons instrument? Dit zijn gedachten. We reflecteren, door allerlei gedachtenprocessen, op ons eigen handelen. We denken over onszelf na dus. En hier ligt nu de hele crux. Is dit instrument, onze gedachten, het denken... is dit denken in staat om onszelf goed te analyseren? Kan het denken zichzelf onderzoeken? Dit lijkt me niet. Kan een oog (zonder hulpmiddelen) zichzelf zien? Maar toch is dit de hele tijd wat we doen. We trachten problemen op te lossen door erover na te denken en dan een oplossing te verzinnen. Hier is natuurlijk niets mis mee; het Denken is een prachtig instrument en is zeer geschikt om bepaalde problemen efficiënt op te lossen. We hebben het ook nodig om te kunnen overleven. Maar kan het denken een existentieel diep fundamenteel probleem oplossen. Kan het denken werkelijk antwoord geven op de vragen: "Wie ben ik?" "Wat voor zin heeft mijn leven?" en "Hoe kan ik werkelijk gelukkig zijn?" Ja, het denken kan veel antwoorden geven, en het doet dit dan ook veelvuldig. De vraag is echter, of deze antwoorden ook echt antwoorden zijn, antwoorden die werkelijk inzicht bieden. De meeste mensen hebben zo hun eigen antwoorden op deze vragen; dit is cultuurafhankelijk. Een Christen en een Moslim zijn beiden op zoek naar 'verlichting.' Naar gelukzaligheid, etc. Zij spreken alleen een andere taal, gebruiken andere heiligen, etc. Zo ook bij verschillende filosofieen. Allen op zoek naar hetzelfde maar de wijze waarop is verschillend. Deze diversiteit in benadering van existentiele problemen spruit allemaal voort uit dat machtige brein van ons; Het Denken. 


'Het denken': waarom niet mijn denken? 
U heeft vast gemerkt dat ik de hele tijd zeg: 'Het Denken' en niet 'mijn verstand' of iets dergelijks. Waarom? Omdat ik er niet van overtuigd ben dat ik zoiets bezit als 'het denken / gedachten.' Natuurlijk heb ik hersenen, gelukkig maar, en daar spelen zich zeker van allerlei processen af die in directe relatie tot denken staat. Maar dat wil nog niet zeggen dat 'ik' daarin die hersenen schuil of dat ik mijn gedachten ben. Er zijn wel gedachten, zeer veel zelfs. Soms leuk en soms minder leuk maar dit zegt nog niets over 'mijzelf.' Het wil zelfs niet zeggen dat Ik denk. Nee, er zijn gewoon gedachten. Gedachten die een respons zijn op allerlei stimuli. En op de ene gedachte volgt vanzelf de andere. Ik hoef daar helemaal niets voor te doen? U wel? U lees dit nu en er zijn direct allerlei gedachten. Maar moet U hier moeite voor doen? Of gaat het denken gewoon zijn gang en bent u een stille getuige van dit proces? Wie denkt er nu eigenlijk na? Denkt U na of denkt het denken gewoon? Ik ben overigens nog steeds zeer serieus; bent u er nog? Tijd voor een gedachten-experiment: Er waren eens drie eendjes: Kwik, Kwek en .......? Er kwam waarschijnlijk onmiddellijk een gedachte in U op nietwaar? Het maakt niet uit wat die gedachte was, maar het feit dat U daar bewust niets voor hoefde te doen (u hoefde alleen maar de vraag te lezen) is toch een interessant gegeven, nietwaar? Dacht U na over het antwoord of kwam het antwoord gewoon vanzelf? Als u in stilte 'het denken' zou observeren dan zou u hoogstwaarschijnlijk opvallen dat het nooit stilstaat, dat het constant in beweging is en dat het constant bezig is met een vraag en antwoordspel met zichzelf. Maar wie ziet nu die gedachten? Wie aanschouwt die constante stroom van redeneringen? Als u die aanschouwer bent, dan kan dit dus niets anders betekenen dat er een bepaalde afstand is tussen U en de gedachten. U kunt nooit deze gedachten zijn; want een gedachte kan zichzelf niet waarnemen. Het kan alleen redeneren over een andere gedachte. U denkt misschien wel dat U uw gedachten bent maar dat komt alleen omdat u dit altijd voor een feit aangenomen hebt. U hebt er waarschijnlijk nooit echt bij stil gestaan; het hele proces stil geobserveerd. Waarschijnlijk bent u altijd (net zoals ik overigens) met de stroom van gedachten meegegaan in plaats van werkelijk stil staan en alleen maar te observeren (dit zou je meditatie kunnen noemen.) 


Het denken observeren
Het observeren van gedachten zonder een oordeel te vellen over deze gedachten is een opgave die enorm veel aandacht vraag. Zeg maar gerust: alle aandacht. Waarom? Omdat je geneigd bent om je in een gedachte mee te laten voeren. Voor je het weet heb je een heel verhaal verzonnen en zeg je tegen jezelf: "oja, ik zou alleen maar gedachten observeren." Of je zegt tijdens het proces van observeren: "dit is een vervelende gedachte, dit mag ik niet denken, etc. etc." Kortom: op iedere gedachte volgt direct weer een andere gedachte. Maar dit is juist interessant!!! Je kunt er ook helemaal niets aan doen dat dit gebeurt. Het gebeurt gewoon, het denken spint zijn verhaaltje en laat je dan ook nog denken dat Jij dat allemaal verzonnen hebt. Geen wonder dat mensen paranoia worden en doorslaan. Als je alles gelooft wat het denken je voorspiegelt, dan heb je inderdaad een probleem. En toch is dit wat er constant aan de hand is. Mensen vereenzelvigen zich sinds eeuwigheid met 'hun' gedachten. Niet voor niets dat er zoveel oorlog is. Een identificatie met zoiets vluchtigs en veranderlijks als gedachten kan alleen maar tot ellende leiden. En toch doen we het constant. Wij denken bijna allemaal dat we een unieke identiteit bezitten, voortgekomen uit onze eigen geschiedenis. Dat we individuen zijn (afgescheiden van elkaar) met ieder zo zijn eigen persoonlijke voorkeuren, afkeuren, angsten, verlangens en ambities. Maar als je goed het denken observeert, dan kun je gaan zien dat er iets niet klopt met deze redenering. Natuurlijk zijn er allerlei verlangens, angsten, etc. daar is totaal niets mis mee maar de vraag blijft: "Ben jij die identiteit? Ben jij Dat Ego?" 



Het 'Ego' nader bekeken
Het Ego zou ik willen definiëren als de identiteit waarmee je jezelf waarschijnlijk totaal vereenzelvigd hebt. Het is het Ego (dat slechts uit gedachten bestaat) dat voor de problemen zorgt. Het Ego is er niet op uit om verlicht te raken, het doet misschien net wel alsof (om ervoor te zorgen dat het kan blijven bestaan) maar het Ego heeft maar een doel en dat is overleven. Overleven als een vaststaande persoonlijke identiteit. Met persoonlijk bedoel ik dat het Ego totaal gefundeerd is door ervaringen uit het verleden; het Ego is het resultaat van deze ervaringen, dit persoonlijke 'verhaal.' En omdat het zo afhankelijk is van dit verhaal, zal het Ego er ook van alles aan doen om dit verhaal te verdedigen. En meestal zijn het ook nog hele vervelende verhalen, vol met persoonlijke problematiek. Ga maar eens bij jezelf na hoe vaak je op een dag aan het 'zeuren' bent over allerlei ditjes en datjes en hoe zeer je gehecht bent aan je eigen problematiek. Of als je dit moeilijk vindt, luister eens naar verhalen van andere mensen: hoe moeilijk zij het hebben of hoe moeilijk ze het hebben gehad in het leven en wie/wat de schuld daarvan allemaal wel niet is. Is het niet gewoon zo dat we allemaal lijden? En dat de basis hiervan een gebrek aan liefde ervaren is? Of denkt u werkelijk dat Uw pijn anders is dan de pijn van uw buurman? Geef niet te snel antwoord, maar denk er gerust even over na. Het Ego ziet alleen maar: 'mijn bezit, mijn verdriet, mijn geluk, mijn toekomst...' Verder kan het, en wil het niet denken. Het is allemaal: 'mijn, mijn, mijn....' En het zijn juist deze afgescheiden gedachten, die ervoor zorgen dat er pijn ervaren wordt, en daarmee wordt het Ego dan weer versterkt. Want dit Ego leeft van pijn; het heeft negativiteit nodig om een afgescheiden 'wezen' te kunnen blijven. Het wezen wat dan weer zegt: 'Zie je wel, ik ben alleen.' en daarmee bevestigt het zichzelf. Sommige mensen hebben een heel duidelijk Ego; het is zo wakker gemaakt, door een vervelende opmerking bijvoorbeeld en als een tijger valt het dan zijn prooi aan. Weer anderen hebben een veel transparanter Ego. Spirituele zoekers bijvoorbeeld (net zoals de schrijver van dit stuk.....) hebben een transparant Ego. Het lijkt alsof het er niet is maar het is er toch; het is alleen lastiger te doorzien. Als je veel transparante ego's bij elkaar wilt zien dan moet je bijvoorbeeld naar een New-age boekhandel / of wat voor New-age bijeenkomst dan ook. Het lijkt allemaal 'Love en Peace' totdat je werkelijk gaat doorvragen en bijvoorbeeld zegt dat "the afterlife' ook maar een verzinsel is. Dan wordt het Ego ineens veel zichtbaarder. Dit kan ook niet anders want je komt met dergelijke opmerkingen rechtstreeks aan de identiteit van iemand, aan iemands overlevingsmechanisme, het Ego. 
Wat is een Christen zonder Godsbeeld? Wat is een Hindoe zonder goden? Een wetenschapper zonder theorie? Wat is een fundamentalist zonder ideaal? Wie/wat zijn wij zonder verhaal? Zijn we niet gewoon allemaal verdwaalde ego's die op allerlei manieren zin trachten te geven aan ons bestaan?


rennend naar de toekomst
Als we ons dagelijkse leven nauwgezet bekijken, dan zullen wij veelal moeten bekkenen dat we eigenlijk constant aan het rennen zijn. We zijn in onze gedachten (en daden) constant bezig om te vluchten voor het verleden en we rennen naar een toekomst die in onze ogen veel beter zal zijn dan het huidige moment. Of we verlangen juist naar het verleden omdat toen alles beter leek te zijn. Bijna nooit zijn we in het 'nu' omdat we bang zijn voor het 'nu.' Tenminste, wanneer wij ons identificeren met dat kleine (of grote) Ego zijn we bang voor het Nu. En waarom eigenlijk? Zoals eerder gezegd, leeft het Ego van pijn uit vroegere ervaringen. Maar niet alleen pijn. Ook verlangens vormen het fundament van het Ego. Zonder pijn en verlangens kan het Ego dus nooit bestaan. Het ontleent heel zijn bestaan aan deze twee componenten. Het Ego is dan ook nooit tevreden met dat wat er is (het Nu) maar wil altijd iets anders. Zelfs al er bijvoorbeeld sprake is van 'genieten' dan zegt het Ego "Jammer dat het straks over is." en als het moment voorbij is dan zegt het "He, dat wil ik straks weer zo meemaken." Het Ego kan ook niet anders omdat het, als het werkelijk stil wordt, niet meer kan overleven. Het is daarom bang voor zijn eigen destructie, zijn eigen dood. 



Is de toekomst werkelijk beter dan het huidige moment? 
Het Ego zal zeker zeggen van wel. En in sommige situaties zal het zeker ook het geval zijn. Neem bijvoorbeeld aan dat U de griep hebt en zich lichamelijk en geestelijk slecht voelt; objectief gezien zal U zich over een week waarschijnlijk een stuk beter voelen. Maar dat neemt niet weg dat U nog steeds NU de griep hebt en dat U daarmee zal moeten dealen. U kunt er tegen vechten, omdat U bijvoorbeeld het huis deze week had willen verbouwen, maar die griep gaat er niet mee over. Sterker nog, u zult u waarschijnlijk nog beroerder voelen omdat U in gevecht bent met natuurwetten; en daarmee met Uzelf.
En zo zijn we constant in gevecht met onszelf. We vechten tegen het moment van Nu omdat we niet werkelijk kunnen aanvaarden wie of wat we zijn. Het Ego althans, is constant in gevecht met zichzelf. Het heeft allerlei beelden over zichzelf (goed en slecht) en is altijd bezig om zichzelf te verbeteren. Het ziet zichzelf 'gelukkig' worden in de toekomst. Het zegt bijvoorbeeld: "Als ik dit en dat heb bereikt..... dan....... ben ik gelukkig!" Maarja, als het dan een bepaald doel heeft bereikt, dan is het vaak onmiddellijk over met de pret en voelen we ons wederom 'leeg.' Dat wat we nastreefden, blijkt dan toch niet zaligmakend te zijn. Of in ieder geval, het geluk was van korte duur. 

Niek